Yazı Detayı
31 Mart 2008 - Pazartesi 00:00 Bu yazı 15706 kez okundu
 
ZİLE'DE KARABAŞ KÖPEĞİ ÜZERİNE BAZI YANLIŞ İNANIŞLAR
Dr.Orhan Yılmaz
mail@mail.com
 
 

ZİLE'DE KARABAŞ KÖPEĞİ ÜZERİNE BAZI YANLIŞ İNANIŞLAR

Kangal (Karabaş) Türk Çoban Köpeğinin esas yayılma alanı, Akkaraman Koyunu yetiştiriciliğinin yaygın olduğu Sivas, Tokat ve Yozgat, Erzincan, Kayseri, Kırşehir, Nevşehir, Niğde, Ankara, Kırıkkale, Konya, Karaman ve Aksaray İlleridir. Fakat günümüzde Türkiye'de gitmediği yer kalmamıştır. Dünyanın bir çok ülkesinde de bulunur.

Fotoğraf 1. Tokat, Merkeze bağlı Aktepe (Bolus) Köyünden, 1905 yılına ait, dünyanın bilinen eski Kangal (Karabaş) Köpeği fotoğrafı.

Aslan şeklinde vücut yapısı, yüzde ve kulaklarda siyah maske, kafatasına yapışık kulaklar, yukarı ve öne kıvrık kuyruk, ana ırk vasıflarıdır. Post rengi boz ve bozun açık krem renginden, kızıl kahve rengine kadar değişik tonlarıdır. Nadiren çizgili postlu olanlarına da rastlanır.

Fotoğraf 4. İstasyon Mahallesinden iki güzel Karabaş.

Cesareti, sadakati, duygusallığı ön plana çıkar. Kangal (Karabaş) Türk Çoban Köpeği, kendi sürülerini ve insanlarını korumada korkusuz ve yeteneklidir. Sürüsündeki hayvanlar, çocuklar, ev hayvanları ya da diğer insanlara karşı naziktir. Sert iklim şartlarına dayanabilir. Böylesine iri bir ırka göre, uzun ömürlüdür. İnsanları sever; ancak sürüyle de bağ kurar ve onu korur. Bağımsızdır, fakat aynı zamanda zeki ve eğitilebilirdir de. Eğitimle kontrol edilebilse de, iri köpeklere ve diğer yırtıcı hayvanlara karşı saldırgandır.

Fotoğraf 3. Bir insan ailesi, bir Karabaş ailesi ile birlikte.

Bilinenin aksine, Kangal (Karabaş) Türk Çoban Köpeğinin anavatanı, kökeni veya en iyi örneklerinin bulunduğu yer, Sivas ve Kangal İlçesi değildir. Kangal (Karabaş) Türk Çoban Köpeğinin anavatanı, Orta Asya’dır.

Fotoğraf 4. İstasyon Mahallesinden iki güzel Karabaş.

Kangal (Karabaş) Türk Çoban Köpeği hakkında bilinen önemli bir yanlışlık ta, bu köpeği ismi ile ilgilidir. Bu köpeğin asıl ismi “Karabaş” Köpeğidir. “Kangal” ismi, bundan yaklaşık 40 yıl önce, İngiltere’de Messrs J. Lloyd isminde bir İngiliz tarafından ortaya atılmıştır. İsim konusunda İngiltere’de yapılan tartışmaların, 1980 sonrasında Türkiye’ye yansıması sonucunda, 1980’den sonra “Kangal” ismi popüler olmuştur. Türkiye’de 1980 yılından öncesine ait, “Kangal Köpeği” yazılı hiçbir evrak, bilgi, belge ve doküman yoktur.

Bu köpeğin ismi yanlışlıkla Kangal Köpeği olarak kullanılmaya başlanınca, günümüzde herkes bu köpeğin anavatanını Sivas ve Kangal İlçesi zannetmiştir. Yavru veya yetişkin köpek almak isteyenlerin Sivas ve özellikle Kangal İlçesine meyletmeleri sonucunda, günümüzde Sivas’ta ve özellikle Kangal İlçesinde saf Karabaş köpeği bulmak çok zordur. Günümüzde en iyi Kangal (Karabaş) Türk Çoban Köpeği örnekleri, en çok Konya’da bulunmaktadır.

Fotoğraf 6. Çayırköy’den güzel bir Karabaş sahibi ile birlikte. Yanda görülen veteriner Muammer Parlaktaş.

Atalarımız Oğuz Türkleri, yaklaşık 1.000 yıl önce Orta Asya’dan gelirken, yanlarında 3 tür hayvan getirmişlerdir: At, it ve koyun. At, binek, savaş ve araba çekme hayvanı olarak kullanılıyordu. İt; insan, hayvanlar ve eşyalara bekçilik hizmeti için kullanılıyordu. Koyun ise, hem yolculuk esnasında hazır gıdaları, hem yegane malları idi. Günümüzde Orta Asya Cumhuriyetlerinde, Kangal Köpeği’ne benzer köpeklere her bölgede rastlanmaktadır.

Fotoğraf 7. Mustafa Özen’e ait güzel bir Karabaş.

Tarafımdan Ocak-2006 tarihinde; İran, Afganistan ve Türkmenistan’a karayolu ile gerçekleştirilen bir seyahat ile, Kangal (Karabaş) Türk Çoban Köpeğinin tıpatıp benzerleri buralarda gözlemleniştir.

 

 

Fotoğraf 9. Türkmenistan’ın Aşgabat Şehri yakınlarından güzel bir Karabaş. Arkada görülen beyaz köpek meşhur Türkmen Alabay Çoban Köpeği

Diğer Orta Asya Cumhuriyetlerinde de, Kangal (Karabaş) Türk Çoban Köpeğinin benzerlerinin veya atalarının bulunduğu öğrenilmiştir. Özbekistan, Kazakistan, Tacikistan, Kırgızistan‘da bu köpeklerden bulunmaktadır. Moğolistan’ın batı tarafında, nüfusunun %80’ini Kazak Türkleri’nin meydana getirdiği Bayan Ölgiy Vilayeti bulunmaktadır. Burada da, Kangal Köpeği görünümlü köpeklerin, koyun yetiştiricilerin elinde bol miktarda olduğu öğrenilmiştir.

Anadolu’dan Orta Asya’ya Türk göçü olduğuna dair, herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Halbuki bu göç bildiğimiz kadarı ile, yaklaşık 1.000 yıl önce Orta Asya’dan Anadolu’ya olmuştur. Öyleyse Anadolu’daki Kangal ve Akbaş Çoban Köpekleri Orta Asya’dan gelmiş olmalıdırlar.

Kangal (Karabaş) Türk Çoban Köpeği hakkındaki başka bir yanlış bilgi de, iri köpeğin daha iyi ve kurtçul olduğudur. Özellikle de iri kafalı köpeğin. Bu tamamen yanlıştır.

Köylerimizde yapılan başka bir yanlış uygulama da, bu köpeğin daha keskin (sert) olması için, yavru iken belli bir süre, ahır veya samanlık gibi karanlık yerlerde uzun süre tutulmalarıdır. Bu tamamen hatalı bir uygulamadır.

Fotoğraf 11. Karabaşlar çok kuvvetlidir. Binicisi üstünde bir Karabaş!...

Kangal (Karabaş) Türk Çoban Köpeği uzun süre karanlık bir yerde tutulunca, ışık noksanlığından dolayı, hormonal dengesi ve dolayısıyla sağlığı ve psikolojisi bozulur. Havyan hırçınlaşır, vahşileşir. Bunun, Kangal (Karabaş) Türk Çoban Köpeği'nin daha keskin, daha yaman ve sert olması ile hiçbir alakası yoktur. Bilakis hayvan daha kötü ve sağlıksız yapılmıştır.

Kangal (Karabaş) Türk Çoban Köpeği ile ilgili hatalı bir uygulamada beslenme yönünden yapılmaktadır. Kangal (Karabaş) Türk Çoban Köpeği, yal gibi bitkisel kaynaklı gıdalarla beslenebilen ender köpek ırklarından birisidir. Bu köpeğin çokça etle beslenmesi, bu köpeğin vücudu ve karakterinde bozulmalara yol açmaktadır. Yal ve arada sırada verilecek et veya kemik parçaları, bu köpek için yeterlidir.

 Yal, arpa ununun sıcak su ile uygun oranlarda karıştırılması ile yapılır. Yal arpa unundan yapılır, çünkü buğday unundan yapılan yal köpeğin boğazına yapışarak, boğulup ölmesine yol açabilir. Ayrıca arpa unundan yapılan yal, mideye indiği zaman şişer ve hayvanı uzun süre tok tutar.

Günümüzde Zile, Kangal (Karabaş) Türk Çoban Köpeğinin güzel örneklerinin bulunduğu bölgelerden birisidir. Lütfen bu köpeğe sahip çıkalım.




 
Etiketler: arsiv
Yorumlar
Haber Yazılımı UA-5724924-2