Yazı Detayı
11 Şubat 2010 - Perşembe 00:00 Bu yazı 4707 kez okundu
 
CAHİT KÜLEBİ
Yrd. Doç. Dr. Mehmet Yardımcı
mail@mail.com
 
 

Değerli hemşehrilerim,
Saygıdeğer hocam, merhum Cahit Külebi’nin naaşının Niksar’a nakli ile ilgili haberi alınca şaşkınlığımı ifade için bir yazı yazmıştım.
 Bir iki gündür Zile ve tüm Zilelilerin gündemine oturan olayla ilgili ve hepsini saygıyla  karşıladığım önemli yazılar okumaktayım.  Tüm Zilelilerin  Külebi’ye bu denli yürekten sahip çıkmaları beni çok onurlandırmıştır. Allah her sanatçıya Külebi’ye olan sevgi ve saygı nasip etsin.
Saygıdeğer hemşehrilerim, Ulusal basında, Külebi’nin üç yaşında Zile’de ana okuluna gittiği konusundaki verdiğim bilgi nedeniyle, o tarihte Zile gibi bir yerde Anaokulu bulunması yadırganmış ve sorulmuştur.  Benim Külebi ile ilgili verdiğim her bilgi kanıtlara dayalıdır. Zaten bilimsel etik de bunu gerektirir.  Türk Dil Kurumu’na hazırladığım kitabın  8. sayfasında bulunan ve Külebi’nin bir röportajda verdiği bilgiyi dipnotlarıyla aynen veriyorum.
 Üç yaşında Zile'nin Dutlupınar mahallesindeki anaokuluna başlayan Mahmut Cahit, bir süre Dutlupınar (İstiklâl) okuluna giderse de asıl ilkokula Artova ilçesinin merkezinde başlar. 
 Külebi, Zile’de üç yaşında başlayan okul hayatını; “Sanıyorum iki-üç yaşıma geldiğimde Zile’ye taşındık. Beni hemen anaokuluna verdiler. Annem beni sabahları döverek okula göndermek isterdi.. Ben de gider gitmez kaçardım.  Okulda sonsuz bir yalnızlık ve gurbet duygusuna kapılır ve korkardım. Ya eve ya da ablalarımın okuduğu İnas  Mektebine giderdim.
 Sonra bir Numune-i Terakkî  adlı Allah’ın belası güya modern okula verdiler. Orada hiç ders yapılmazdı. Bizi davar gibi sınıfa kapatırlardı ben de pencereden kaçardım.”  sözleriyle anımsamaktadır. Külebi’nin yüreği, ilk öğretime başladığı Dutlupınar İlkokulu’na ilişkin iyi anılarla doludur.
 “Pamuk Hoca, hiçbir derste bizi kapatıp gitmez, çok sevgi gösterir ve elişi kâğıtlarından levhalar yaptırırdı.  Hele elişi kâğıtlarından hasırlar ördürürdü  ki bugün ilkokullarımızda niçin yaptırılmaz, şaşarım. Pamuk Hoca beni öyle bir bağladı ki,  bir daha hiçbir okulda dersten kaçmadım.”  
Zile’de bir süre okuduğu bu okuldan,  babasının memuriyeti gereği Artova (Çamlıbel) ilçesine gitmeleri nedeniyle ayrılan Külebi, ilkokulun ilk üç sınıfını burada okur. Babasının Niksar nüfus memurluğuna atanmasıyla ilkokulun dört ve beşinci sınıflarını Niksar'da tamamlar. Sonra Sivas'ta ortaokulu, Bursa ve Sivas'ta da liseyi bitirir. 1936’da birincilikle kazandığı İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne girer.
Zorunluluktan verdiğim bu bilgilerden sonra diyeceklerim şunlardır:
a) Cahit Külebi, Türk Dil Kurumu Genel Yazmanı iken TDK üyeliğine beni önerdikten ve TDK eski statüsünü  değiştirdikten sonra da  ilişkimiz hiç kopmamıştır. Turhal Ticaret Lisesi müdürlüğünü yaptığım yıllarda  1977 seçimleri sırasında vefat eden Turhal Belediye Başkanı’nın cenazesi için Turhal’a gelmiş ve birlikte kıldığımız cenaze namazından sonra  bana  “Haydi Zile’ye gidip gelelim. Bir memleket havası alayım” demiş ve benimle Zile’ye gelmiştir. Birlikte Zile kalesine çıktığımızda uzun uzun şehri seyrederek çocukluğunu hiç unutamadığını söylemiş ve   Şu Zile’den gece degeçtim gördün mü   Zile  türküsünü bilip bilmediğimi sormuştur.
Bu kadar doğduğu yere bağlılığını ifade eden az sanatçı vardır.  Vasiyetinde de Doğduğu yerlere gömülmek istediğini vurguladığına göre, naşının nakli yapılacaksa mutlaka Zile’ye yapılmalıdır. Ya da Ankara’da aile efradı ile birlikte kalmalıdır.
b) Cahit Külebi’nin naşının Zile’ye  naklinin yapılması halinde Zile’ye sayısız okul, Sağlık Ocağı, Yurt, Otel ve Üniversite binaları yaptıran değerli hemşehrimiz  Cemalettin Dinçer’in;  Cahit Külebi anıt mezarı, Cahit Külebi Heykeli  ve Cahit Külebi’nin adına okul yaptıracağı vaadi taktirle karşılanacak bir davranıştır.
c) Niksar Belediyesi’nin erken davrandığı konusu bence çok  inandırıcı değildir. Çünkü Niksar’ın Külebi sempozyumu yaptığı söylenmekte, oysa Külebi sempozyumunu Niksarr’dan önce Zile yapmış ve oğlu Sayın Mehmet Ali Külebi’yi davet etmiştir.  Bir caddeye ad vermeleri yenidir.
Şiir yarışması da yeni yapılacaktır.
Zile Belediye Başkanı Sayın Lütfi Vidinel’den edindiğim bilgilere göre  Zile’de de Alim, Şair ve Zile’ye emeği geçen bazı kişilerin adlarının sokaklara ad olarak verilme çalışmaları zaten yürütülmektedir. Adları sokak ve caddelere verilecek bu kişilerin başında da Cahit Külebi gelmektedir.
Kızılcahamam’da geleneksel olarak yapılan Zile Kurultayında alınan kararların birisi her yıl Haziran ayında Zile’de geleneksel olarak Zile Kale Şiir akşamları düzenlenmesi kararıdır. Zaten bu karar Zile Cahit Külebi Kale Şiir Akşamları adı ile geleneksel olarak düzenlenecektir.
Zile’de iki kez her ikisinde de seçiciler kurulunda bulunduğum  Mustafa Necati Sepetçioğlu adına biri öykü, diğeri roman dalında Türkiye genelinde yarışmalar düzenlenmiştir. Bu yarışmaların devamında elbette Cahit Külebi  anısına Şiir Yarışması  düzenlenecektir.
Niksar’ın,  Erzurumlu Emrah anıt mezarı yapması doğaldır ve etiktir. Çünkü Erzurumlu Emrah yaşamının son yıllarını Niksar’da geçirmiş ve orada vefat etmiştir.  Külebi olayı bundan farklı bir boyuttadır.  Bu olaya ön ayak olan sayın Rıza Zelyut benim okul arkadaşımdır. İyi bir edebiyatçı, kalemi güçlü iyi bir yazardır.  Halk Edebiyatını ve Âşıkları iyi bilir. Onun Halk Şiirinde Gerçekçilik adlı kitabı taktirle okuduğum kitaplardandır. Rıza Zelyut yapacaksa  Niksar’ın en meşhur iki âşığı  Emrah Kolu’nun  usta âşıklarından Zileli Ceyhunî’nin çırağı  Niksarlı Bedrî ve Niksarlı Cesurî’nin şiirlerini  yayımlayıp anıt mezarlarının yapımına çaba göstersin. Niksar Belediyesine düşen öncelikle gerçek Niksarlılara sahip çıkmaktır.
Cahit Külebi’nin naaşının Niksar’a nakli bir kere daha düşünülmelidir.  Niksar’a Külebi heykeli yapılabilir, Niksar’daki evi restore edilebilir. Anısı yaşatılabilir, yaşatılmalıdır da ama naşının nakli  çok önemli önemli bir gerekçe yokken yapılmamalıdır. Saygılarımla.
Mehmet YARDIMCI
   1.Cahit Külebi, Çocukluğum, Türkiye Yazıları, s.26.
  2.Cahit Külebi, Çocukluğum,  Türkiye Yazıları,  s. 27.        


 

 
Etiketler: arsiv
Yorumlar
Haber Yazılımı UA-5724924-2