Yazı Detayı
19 Eylül 2009 - Cumartesi 00:00 Bu yazı 9588 kez okundu
 
ŞİMDİ ZİLE'DE
Bekir Altındal
mail@mail.com
 
 

Sevgili Hemşehrilerim;
Bir ramazan bayramı arifesinde Zile'den sekiz yüz km. uzaktan sizlere seslenerek bayramınızı kutlamak istiyoruz. Sizlere bayram tatlısı, çikolatası, şekeri ikram edemiyoruz ama selamlarımızla sarıp sarmaladığımız aşağıdaki yazımızı  bayram hediyesi olarak sizlere ve bütün Zileli hemşehrilerimize  bayram huzuru, güzelliği, bayram şekeri tadında ikram ediyoruz.   

ŞİMDİ ZİLE'DE

 Ramazanda:

Müftü Arif Kılıç Hocamızın baldan tatlı sohbeti, sesi camilerde yankılanıyor mu?
Çocuklar en hızlı teravih kılınan camiyi arıyorlar mı?
Kale'de ikindiden sonra,  sahurda  davul zurna çalıyor mu?
Sahurdan sonra Hüseyin Gazi Tepesi'ne çıkılıp ardıçta namaz kılınıyor mu?
Arife günü mezarlıklarda dualar yükseliyor mu?
Tümtüm'ün Çene'de iftariyelikler satılıyor mu?
Çocuklar damlara çıkıp top atışını bekliyorlar mı?
İlk orucunu tutan çocuğu, büyükleri sırtında gezdiriyor mu?
Mis kokulu ramazan pideleri çıkıyor mu?
Belediye bandosu ramazanın birinde, on beşinde ve sonunda konser veriyor mu?
Topu atan hemşehrimiz, Aziz Emmi gibi saatini Kazık Diş'e kontrol ettiriyor mu?
Sofu Emmi'nin Ulu Cami'den  okuduğu, "er ezanı" yankılanıyor mu?
Mahalle fırınlarında beş keteye bir kete karşılığında keteler, mayalı ekmekler yapılıyor mu? Keşkekler pişiriliyor mu?
Gece hamamlarına gidiliyor mu?

Bayramlarda;

Bayram namazından sonra mezarlıklara ziyarete gidiliyor mu?
Çocuklar bayram elbiseleri ve ayakkabıları yatağın yanında yatıyor mu?
Dedeler, emmiler, dayılar,  büyükler, çocuklara verilecek harçlıkları hazırladılar mı?
Çocuklar sokakta, çikolata veren evleri birbirine gösteriyor mu?
Topladıkları şekerleri, paraları birbirlerine göstererek sayıyorlar mı?
Toplanan harçlıklarla soluğu, üç kuşağın oyuncakçısı Şevket
Amcalarının dükkanında  alıyorlar mı?
Tekke'de çocuklara  şerbet veriliyor mu?

Baharın

Karasabana atlar, öküzler, kömüşler koşularak çift sürülüyor mu?
Bağlar belleniyor,  budanıyor mu?
Her  gümeleden, bağdan   yurttan sesler türküleri etrafa yayılıyor mu?
Üç taşla kurulan ocaklarda çalı çırpı  ateşinde fasulye, patlıcan tava, taze yapraktan sarma   pişiriliyor mu?
Laley, kirtik, şalvarlı, kara kirazlar toplanıyor mu?
Çatal dallara kirazdan asma yapılıyor mu?
Bağ yollarında gençler, genç kızlar, nişanlılar, taze gelinler kel fotak oynuyorlar mı?
Rus motorları, at arabaları, faytonlar bağlara Zilelileri taşıyor mu?
Genç kızlar, kadınlar mantuvar manileri okuyor mu?
Dereboğazı'ndan  sel geliyor mu?
Kuzular meliyor mu?
Mahallelerden sığırlar, Hıdırlığa, Fırtıman'a, Akyazı'ya gidiyor mu?
Şeyh Ahmet Çamlığı'na, çıkılıyor mu?
Köy kurbanları kesiliyor mu?
Ulukavağa, Esvapçayı'na, Temmuzun üç çarşambası Ağbaba'ya gidiliyor mu?
Bağlardan eşek anırma sesi, at kişnemeleri geliyor mu?
Kale'de uçurtmalar yükseliyor mu?

Yağmur yağarken koro halinde;
Yağ  yağ yağmur,
Bahçede  çamur,
Teknede  hamur
Ver Allah'ım ver,
Bulgur yağ  vermeyenin  evine
Sicim  gibi yağmur
gibi  tekerleme söyleyip   evlerden  yağ,  bulgur  toplayıp  pilav yapılıp yeniyor mu?

Yazın:

Çocuklar eti senin kemiği benim diye çırak veriliyor mu/
Çocuklar fırsat buldukça soluğu, Çiftegöller, Çakırkaya, Kireçli, Körüsüyün havuzlarında alıyorlar mı?
Kağnıların sesi gecenin sesini yırtarak yankılanıyor mu?
Hanlara bağlanan atlar, eşekler kişneyerek, anırarak iki ayak üzeri kalkarak hırgür çıkarıyor mu?
Mercimek, pancar otunda küçük çocuklar iki dal arası salıncaklarda uyutuluyor mu?
Kaluçlarla arpa yoluyor mu cefakar kadınlar?
Afyonlar çiziliyor mu?
Kağnılarla, at arabaları ile sap taşınıyormu harmanlara?
Esen yelde yabalarla harman savruluyor mu?
Harmanlarda düvenler dönüyor mu?
Çetenlerle saman taşınıyor mu?
Çocuklar sitillerle, helkilerle,  güğümlerle Körüsüyün çeşmelerinden su taşıyor mu?

Sonbaharda:

Cevizler çırpılıyor mu?  Kavel yapılıyor mu? Bademler dökülüyor mu?
Üzüm turşusu vuruluyor mu? Kömeler  batırılıyor mu? Tarhanalar yapılıyor mu?
Vazlar çatala asma yapılıyor mu?
Elmalar deriliyor mu? Sergenliklere seriliyor mu?
Bağlar bozuluyor mu?
Üzümler kesiliyor mu?
Hağler dolusu üzümler, at, eşek arabalarıyla, atlarla, eşeklerle evlere taşınıyor mu?
Kızlar, gelinler şinevatlarda üzüm çiğniyorlar mı?
Çocuklar mahallelerinden geçen elma, üzüm yüklü at arabalarının arkasına asılıp elma, üzüm almaya çalışıyorlar mı? Bu arada kamçıyı da yiyorlar mı?
Pancarlar sökülüp kesiliyor mu?
Çocuklar Bekçi Memoğemmi korkusunu yaşıyorlar mı?
Ofis'e buğday, pancar teslimi için günlerce bekleniyor mu?
Sohu taşlarında yarma dövülüyor mu?
Cıvlara tarhana seriliyor mu?
           
Panayırda:

Panayır boyunca mal pazarı kuruluyor mu?
Çocuklar mal pazarında "soğuk suuuuuu!" diye bağırıyor mu?
Etlikler  kesiliyor mu?
Kavurmalar, kıymalar tel dolaplarda istif ediliyor mu?
Bez sucuklar,  kemikler kuruması için evlerin ön yüzüne asılıyor mu?
Haylaz çocuklar uzun sırıkların ucuna taktıkları jiletle bunları kesip çalıyor mu?
Tablalardaki gelincik, harman, yenice sigaralarına halka atılıyor mu?
Bas parayı, bul karayı diyenlere para kaptırılıyor mu?
Tiyatro çadırının önüne gençler merakla toplanıyor mu?
Çadırlarla gelen kadınları, gençler, erkekler göz ucuyla süzüyor mu?
Masa topu maçları yapılıyor mu?
Canbaz Boncuk ipte yürüyor mu?
Köprüden panayır yerine kadar yol kenarında patlak mısırlar, közlenmiş mısırlar, kestaneler satılıyor mu?
Çocuklar panayıra gitmek için okuldan kaçıyor mu?
Hocalar, panayırda öğrenci avına çıkıyor mu?
At yarışları yapılıyor mu?
Bu sene başı kim aldı?
           
Kışın:

Boğazkesen'de, Hapan'da kaz döğüşleri yapılıyor mu?
 Haznedar Sokak'ta renkli yumurta tokuşturuluyor mu?
Aykut, Ulaş Sinemalarının önünde Tommisk, Teksas değiştiriliyor mu?
Pazar günleri üç film birden oynuyor mu?
Makinis seeeees! Diye seyirci bağırıyor mu?
Kötü adan yuhalanıyor mu?
Kadınlar kızlar, esas oğlan, esas kız için ağlıyorlar mı?
Sadun, Halil Abi bilet kesiyor mu?
Sinema afişleri yapıştırılan tahta panolar mahalle mahalle dolaştırılıp teneke huni ile reklam yapılıyor mu?
Çocuklar, sokaklarda buzda kayıyor mu?

Daha daha

Ocaklar kurulup peynirli, haşhaşlı, cevizli keteler yapılıyor mu?
Ormancı kolcular mahalle aralarında eşeklerle atlarla odun getiren köylüleri kovalıyor mu?
Kaçak tütünler kel memet kağıtlarına sarılıp içiliyor mu?
Yudum, Ar Şifa, Neşe gazozları  içince amedenden gaettiriyor mu?
Zile'ye gelen Kale'yi geziyor mu? Hüseyin Gazi Tepesi'ne çıkıyor mu?
Kuyulardan tolayla su çekiliyor mu?
Hayatlarda, sofalarda culfalık dokunuyor mu?
Amedenden homeden culfalığın üstüne culuk düşüyor mu?
Çeltekli Deli Mehmet Emmi'nin davudi sesi sokaklarda yankılanıyor mu?
Eşeğini, ineğini, atını, kaybedenler için Dellal Hıcıplı Kör Sadık Emmi'nin gece sesi duyuluyor mu?
Apuç, cenaze önünde   yemeni bağlanmış söğüt dal ile yürüyor mu?
Cenazeler Tümtüm'ün Çene'den götürülüyor mu?
Sıhhıye, Abdüsselam, Selahattin, Sadik ağabeylerin ispirto ile yaktıkları küçük kapta iğneleri kaynıyor mu?
Kime ne? Lokantası, Ali Abi'nin kırık çatalları duruyor mu?
Zile sevdalıları Çağıltı'yı çıkarıyor mu?
Mehmet Sezen Abi  gibi  kiraz bayramlarını, Zile kültürünü ölümsüzleştirmek
için kayıtlar yapılıyor mu?
 Fikret Tarhan, Hüseyin Ulus ve diğer Zile sevdalı Ağabeylerimiz  yaptığı gibi gibi iki üç ayda bir temsiller sahneleniyor mu?
Üstadların gözetiminde sanat müziği, halk müziği koroları  sahne alıyormu?
Zile Postası'nın  Heykel'in köşesindeki camekanlı  panosu duruyor mu?
Postacı Ömer Emmi mektup getiriyor mu? Merakla bekleniyor mu?
Asker mektupları geliyor mu? Okuma yazma bilmeyenler mektuplarını komşu çocuğuna yazdırıyor mu?
Destan satıcılar mahalle aralarında  teypten yükselen yanık destanları okuyarak dolaşıyorlar mı?
Hükümet binasının yanında şipşak fotoğraf çekiliyor mu? Fotoğraf çekilirken el çeneye dayanıp saat gözükecek şekilde pozlar veriliyor mu?
Büyükler köstekli saat takıyorlar mı?
Ayaklara cızlavat, karavagun ayakkabılar giyiliyor mu?
Anneler dizleri yırtılan pantolonları yamayıp çocuklarına giydiriyorlar mı?
Maymun, enek, düğme, tekin ütülüyor mu?  Enekli vuruş iki, karış bir mi?
Telden, kocabaştan araba, kavaktan kağnı tekeri, yapılıyor mu?
Köy odaları misafire kapılarını açıyor mu?
Kara Ziya Bey gibi dava vekilleri, Kara Asım Bey gibi Tahrirat katipleri  var mı?
DDT'ci Mehmet Emmi DDT satıyor mu?
Sülükçüler sokaklarda sülük satıyor mu?
Zonguroğlu Kemal abi ayakta diş çekiyor mu?
Kislik Mahallesi'nde kehrüzlerden su akıyor mu?
Sizin eviniz kaç mağ?
Esvapçayında, evlerde  esvap taşlarında küle ıslanan çamaşırlar tokuçlarla yıkanıyor mu?
Faytonlar Şehir Hamamı'nın önünde, Sulu Sokak başında duruyor mu?
Ankara'ya, Samsun'a gidecek Azimkar için Hacı emmi bağırarak anons yapıyor mu?
İstasyon'da kara trenin iç geçirten düdüğü duyuluyor mu?
Deve kervanları Amasya Caddesi bitimindeki Ören'de yatıyor mu?
Cemal Özdemir Hocamızın girişimi ile  Mehmet Sezen Abi'nin
kurduğu kısa dalga Zile Lisesi radyosu'nda Hocamız Hüseyin Ulus'un anonsları duyuluyor mu?
Lise ile Erkek Sanat Okulu'nun bandoları bayramlarda rekabet içinde mi?
İlyas Hocamızın kurduğu mehter takımı bayramlarda geçit yapıyor mu?
Okul müdürleri sokaklarda, kahvelerde, panayırda, talebe kontrolü yapıyorlar mı?
Okullarda yerli malı haftası kutlanıyor mu? Süt, yağ, ekmek  dağıtılıyor mu?
Zile Gençlik'in maçları yapılıyor mu? Renkleri sarı siyah mı?
Yırtılantoplar çarıkçı Abdurrahman Emmi'ye diktiriliyor mu?
Patlayan trampet derileri Eşref  Emmi'ye  götürülüyor mu?
Çemberler çeviriliyor mu?
Hemdi Emmi akordionu ile sokaklarda;
 
Kayaların  yılanı
Gel  dolanı  dolanı,
Annen  döşşek  sermiş,
Yat beleni  beleni,
Ağlayana  şeker  yok.
Gülene de şeker çok.
           
Diyerek dolaşıyor mu?
Oğlan anaları mahallelerde kız evlerine gidiyor mu?
Şekire Aba gibi hamamda kadınlarra "Bağlanın anam bağlanın" diye ikaz edenler var mı?
Yeter Aba gibi Zilelileri tanıyanlar var mı?
Güya, gelin hamamları yapılıyor mu?
Hamamlarda bat, soğukluklar yeniyor mu?
Çalgılar eşliğinde gece evden eve kına alayları yapılıyor mu?
Düğünlerde, Tekke'den getirilen büyük tahta sofralar kurulup toğga çorbası, kavurma, pilav, helva ve ayran, düğün yemeği olarak veriliyor mu?
Abi Niyazi'nin, Necip'in, Abe Sait'in klarneti, cümbüşü, darbukası ritm içinde çalıyor mu?
Gelin hamamlarında Firdevs, Cemile gırnata çalıyor mu?

Kalaycılarda demircilerde  çocuklar körük  çekiyor mu?
Haznedar Sokak'ta Aziz Emmi kahve dövüyor mu?Sabri Ustu gramofon tamir ediyor mu?
Böngüldeğin, Patırdağın sokaklardan akan suyunda çocuklar, kağıttan  kayık yüzdürüyorlar mı?
Böngüldeğin suyu Gobul Deliği'nden kayboluyor mu?
Çermiğe, Köhne'ye Terziköyé  gidiliyor mu?

YANİ
Benim çocukluğumun Zile'si, Zilelileri, Zile örf ve adetleri duruyor mu?  Yaşıyor mu?*

*Yazımızda  sizlere özellikle bazı özel isimler verdik. Onlar  Zile'ye mal olmuş, iz bırakan Zilelilerdir. Aramızdan ayrılanları bu arife gününde bu  vesile ile rahmetle yad ediyor,  yaşayanlara nice sağlıklı ömürler diliyor, bayramınızı kutluyoruz. 

 Bekir ALTINDAL

 
Etiketler: arsiv
Yorumlar
Haber Yazılımı UA-5724924-2