Yazı Detayı
19 Mart 2009 - Perşembe 00:00 Bu yazı 28701 kez okundu
 
ÇAY MAHALLE - ZİNCİRLİ ÜLYA ve ZİNCİRLİ SÜFLA MAHALLELERİ
Hacı Hasan Gençler
mail@mail.com
 
 

5000 Yıllık tarihe sahip Zile; mahalleleri, yerleşimi ve isimleri ile tarihin derinliklerinden aldığı izleri asırlar boyunca geleceğe taşımayı başarmış bir kültür kentidir. Zile sokaklarında gezerken kendinizi tarihin içerisinde bulacak, geçmişi yaşayacaksınız. Mahalleleri, sokakları dolaşırken aldıkları isimlerin, hem sosyal yapıyı, hem de doğayı yansıttıklarını da göreceksiniz. En çarpıcı örneklerinden biride dilimize çay mahalle diye yer eden mahalleleridir. Çeşmelerin sıra sıra aktığı, kuyularında her kazıldığı yerden suların fışkırdığı, haşin sellerin sağı solu yıkıp geçtiği, yeşillikler içerisinde bahçelere sahip, Meydanlık ve Arap bağlarının hemen bitişiğinde bulunan ÇAY MAHALLESİ.

Çay Mahallesi; Ağalarla- azapların, zenginle yoksulların sosyal olarak bir birinden ayrışmış fakat coğrafyayı da paylaşarak yaşadıkları bir mahalledir. İki ayrı mahalle olmakla birlikte, sevgi yumağı ile kaynaşmış ortak isimle anılmışlardır. Günümüze kadar “BİZ ÇAY MAHALLELİYİZ” onurunu yaşatmıştır.

Mahallelerimiz; Zile’nin kuzeyinde, buzluk dağlarında Derebaşı Köyünden doğup Dereboğazından geçerek Zile Kalesinin doğusundan devam eden çayın etrafında kurulmuştur. Batısında Alaca mescit Zir, Orta ve Alacamescit Bala mahalleleri , kuzey ve doğusu bağlar ve tarlalar, güneyi Kale ve KAHYA mahalleleri ile çevrilidir.

“ZİNCİRLİ ….” Kelimesinin özel anlamı; Kör Hüseyin suyundan başlayarak, evlerin içlerinde açılmış kuyu bağlantıları ile devam ederek çay pınarında son bulan bir zincir halkaları gibi sıralanmış su yolunun adıdır. Kuzeyden güneye doğru uzanan kuyular zinciri coğrafi bir özellik olarak mahalle isminde yerini alırken, diğer taraftan zengin ağaların kümelendiği kesimine “ÜLYA, üstün , ulu”, yoksul insanların kümelendiği kesimi ise “SÜFLA, düşük, yoksul” eklemeleri ile adlandırılarak sosyal ayrışmanın göstergesi olarak mahalle ismindeki yerini almıştır. Kislik mahallesinde Keğrüzler le birbirine bağlanarak evlerin su ihtiyacının karşılandığı sistem burada kuyuların bağlantısı şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Kuyular, ev sahipleri tarafından hem su ihtiyacını karşılarken aynı zamanda karpuz, vb. yiyeceklerin soğutulmasında da kullanılmakta idi. İhsan HAMAMCIOĞLU’ndan dinlemiştim, çocukluğunda, üst baştaki kuyulardan suya bıraktıkları malzemeleri çay pınarından nasıl aldıklarını. Birkaç yıl öncesinde de bu kuyuların bazıları Belediyemizce temizlenerek çay pınarının suyunun akması sağlanmıştı.

Yakın zamana kadar Yörükler caddesinin de yer aldığı Zincirli ülya mahallesi çevre sakinleri tarafından ağaların mahallesi olarak anılmakta idi. Mahallelerin bu özelliklerini binaların hali hazır durumlarına bakmak suretiyle de anlamak mümkündür. Yapılarda da mahalle isimlerindeki özelliklerini gerek mimarisinde, gerekse büyüklük ve yerleşimlerinde ayan beyan görebilirsiniz.

Tarih ve kültür kenti olmak, bu ve benzeri zenginliklerin varlığı ve yaşıyor olması ile mümkündür. Zile Turizminde gün yüzüne çıkarılarak ekonomiye dönüştürülecek benzeri pek çok zenginliği ilgi ve destek beklemektedir.

HACI HASAN GENÇLER

 
Etiketler: arsiv
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
Haber Yazılımı