Yazı Detayı
11 Eylül 2008 - Perşembe 00:00 Bu yazı 19035 kez okundu
 
ZİLE İÇİN DOMATES NE İFADE EDER
Mehmet Cebeci
mehceb@gmail.com
 
 

1992 yılında Zile’de görev yaptığım sırada Köy Grup Tarım Merkezinde çalışırken (KGTM) Tarımsal Yayım ve Uygulamalı Araştırma Projesi (TYUAP) bilgi alış verişi (BAV) için zaman, zaman Tokat Tarım İl Müdürlüğü çalışanları olarak bir araya geliyor ve Tokat Tarımına ne yapılabilir noktasında çalışmalarda bulunuyorduk.

Sample Image

Turhal-Tokat arasında kalan ve Yeşilırmak’ın geçtiği Kazova bölgesinde Alternatif Tarım olarak ne yapılabilir noktasında fikir teatisinde bulunurken, bu bölgenin açıkta sırık domates yetiştiriciliği için çok uygun ve bu yöre insanının buna yatkın olduğu noktasında birleşiyorduk. Kazova bölgesinde bulunan Köy Grup Tarım Merkezlerinde görev yapan meslektaşlar ve özellikle Teknisyen Ahmet YURTSEVER arkadaşımız özel firmalardan temin etmiş olduğu F1 Domates tohumlarından fide üreterek demonstrasyon parselleri oluşturup uygulamalı olarak alt yapıyı hazırlıyordu.

Demonstrasyon yapılan bu parsellerde Tokat Tarım İl Müdürlüğü organizasyonu ile düzenlenen tarla günlerinde, üreticilere bu işi benimsemeleri ile üretim alanları çoğaltıldığında; Adana’dan, Antalya’dan tüccarların domates alımı için buralara geleceklerini ve bu bölgede hallerin kurulacağı, daha ilerisi olarak ihracatçı firmaların paketleme tesisleri kuracakları ve dolayısıyla hissedilir derecede gelir artışı sağlanacağı anlatılıyordu….

O yıldan, bu yıla çok mesafe alındığı, o zaman için hayal olanların artık bir gerçek olduğunu, internet ortamında gezinirken okuduğum haberlerden ve arkadaşlardan gelen bilgilerden öğrendim.

Haberler ve arkadaşlar ne diyor du

-Tokat’ta 2007 yılı verilerine göre domates; sebze türleri içerisinde üretim alanı ve birim alandan elde edilen gelir bakımından ilk sırada yer aldı

-2007 yılı üretim döneminde; Ankara, İstanbul, Siirt, Batman, Mardin, Urfa, G.Antep, Diyarbakır, Trabzon, Ordu, Hatay, Bolu, Van, K.Maraş, Mersin, Adana, Kayseri, Sivas, Kırşehir, Kırıkkale, Düzce, Çorum, Kastamonu, Giresun, Rize, Artvin, Erzincan, Kars, Yozgat, Elazığ, Malatya, Niğde, Nevşehir, Çankırı, Erzurum, Aksaray, Bayburt, Şırnak ve Ağrı illeri olmak üzere 40’ın üzerinde ile domates gönderildi, 

 

-Fransa, Almanya, Belçika, Romanya, İngiltere, Rusya, Azerbaycan, Ukrayna, Moldova, Hatay ili üzerinden Ortadoğu Ülkelerine domates ihracatı gerçekleşti, Ayrıca ilde yapımı devam eden ambalajlama ve paketleme tesisleri hız kazandı.

Tokat Domatesinin tanıtılması ve pazar payının artırılması amacıyla Tokat Valiliği ve Tarım İl Müdürlüğü organizesi ile 15 Ağustos’ta “KAZOVA-KELKİT 6. ALTIN DOMATES FESTİVALİ” düzenlenmiştir. Bu sezon 87 bin dekarda 600 bin ton üretim beklendiği ve ilerisi için hedeflerin 1 milyon ton domates üretimi olduğu ifade edilmektedir.

Üretimi yapılan bu domateslerin daha teknik ve hijyenik şartlarda paketlenmesi noktasında Tokat Tarım İl Müdürlüğü Teknik Elemanlarından Ziraat Mühendisi Funda CÜREBAL ziyaretime gelerek, Antalya’da bu konuda örnek olabilecek Yaş Meyve Sebze Paketleme tesisleri tarafımdan gezdirilerek teknik destek sağlanmıştır.

Şimdi bunlardan neden bahsediyorum. Hemen yanı başımızda oluşan bu pazara seyirci kalamayız. Acilen Zile’mizde üretim yapılabilecek noktaları tespit ederek harekete geçmeliyiz. Dün hayal olan o yerde bugün 1 milyon ton üretimden bahsedilmekte ki bu rakam Antalya da bu sektörde faaliyet gösteren firmaların dahi iştahını kabartmaktadır. Üretim yapılabilecek pilot bölge olarak Yapalak köyü ve bu civarda soğan, şeker pancarı ekimi yapılan yerler ve üreticiler seçilebileceği gibi sondaj kuyuları bulunan alanlar da seçilebilir. Bu yörenin insanının sebze üretimine yatkın olduğunu düşünüyorum. Burada yapılacak üretimle elde edilen gelir, yapımı yılan hikâyesine dönen Süreyya Bey Barajının da bir an önce bitirilmesini tetikleyecektir.

Zile’miz için alternatif bir üretim olduğuna inandığım Sırık Domates Yetiştiriciliğini özellikle genç neslin gündemine sokup onların gelecek adına planlarına ekleyebilmeliyiz. İşte o zaman tarım Zile’mizde hak ettiği yerini bulacaktır. Tarım geleceğe dönük en karlı ve stratejik yatırımların başında geliyor. Bunu anlayabilmek ve görebilmek için konunun uzmanı ya da müneccim olmaya gerek yok. Dünya piyasaları bununla çalkalanıyor.

İlçe de bulunan tarım teşkilatı ve zirai ilaç bayileri bu konu üzerinde bir çalışma yapabilir. Mesleki tecrübeleri zirve yapmış çok değerli meslektaşım Ziraat Yüksek Mühendisi Ziya ÖZER Bey bu konuda bir hareketlilik başlatabilir ve fikirlerinden istifade edilebilir.

Üretimi yapılacak olan domateslerin pazarlanması noktasında sıkıntı yaşanacağına inanmıyorum. Bizler Antalya’da Temmuz-Ağustos aylarında yayla domatesi yani Tokat domatesi yiyoruz. Rusya Federasyonu domates için büyük bir pazar olup, tüccar Temmuz-Ağustos-Eylül aylarında domates ihracatı için yeterli ürün bulamamaktadır. Ayrıca Zile’mizde bulunan Özkaleli A.Ş. ait tesisler de bir şanstır. Fide temini noktasında Antalya 1. sırada yer almaktadır. Müteşebbisler için her zaman teknik destek vermeye hazır olduğumu burada teyit ediyorum.

Mutfakların bin bir yüzlü lezzeti, salatası, çorbası, etlisi, zeytinyağlısı, dolması, salçası ve reçeli ile zengin bir lezzet yelpazesine sahip, kırmızı rengi ile sağlığımız için çok değerli vitamin, mineral ve likopen maddesi gizleyen bu mucize sebzenin, mutfaklarda bu denli yaygınlığına paralel, Zile’mizde de üretimi noktasında neden gayret göstermeyelim.05.09.2008

 

 
Etiketler: arsiv
Yorumlar
Haber Yazılımı